Positieve uitkomst in de zaak Scarlet /Sabam

Het HvJ EU heeft erkend dat de implementering van een dergelijke filter ingaat tegen het door de Europese wetgever nagestreefde evenwicht tussen verschillende essentiële rechten van ons maatschappelijke bestel, namelijk enerzijds de bescherming van de intellectuele rechten van de auteurs en de artiesten en anderzijds de wettelijke bepalingen die preventieve censuur op internet moeten voorkomen en de internetproviders moeten toelaten kwaliteitsvolle diensten te leveren tegen een voor de gebruikers aanvaardbare prijs, met inachtneming van hun fundamentele rechten, zoals het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, het recht op vrijheid van meningsuiting en -verspreiding, en het recht op het telecommunicatiegeheim.

De belangrijkste vraag waarover het HvJ EU zich diende te buigen was of het Europees recht een nationaal rechter toelaat een internetprovider te bevelen op eigen kosten, bij wijze van preventie en ten aanzien van al zijn klanten, een systeem te implementeren voor het filteren van alle elektronische communicatie om de transmissie te blokkeren van elektronische bestanden met daarin een werk waarop Sabam beweert rechten te hebben.

In zijn arrest van 24 november 2011 stelt het Hof van Justitie een einde aan alle controverse en sluit het zich aan bij de these die Scarlet en Belgacom al jaren verdedigen, door te bevestigen dat een dergelijk filtersysteem incompatibel is met het geldende Europese en Belgische wetgevende kader.

Het Hof is van mening dat het bevel om een internetprovider gelijk welk filtersysteem in zijn netwerk te doen implementeren onwettig is, want strijdig met het voornoemde artikel 15 van de richtlijn inzake elektronische handel die stipuleert dat aan internetproviders 'geen algemene verplichting [mag worden opgelegd] om toe te zien op de informatie die zij doorgeven of opslaan, noch om actief te zoeken naar feiten of omstandigheden die op onwettige activiteiten duiden.'

Scarlet en Belgacom zijn tevreden met deze beslissing. Het is immers van fundamenteel belang ervoor te zorgen dat de pijlers van de informatiemaatschappij op gelijke voet naast elkaar kunnen bestaan. Het gaat daarbij, in willekeurige volgorde, om de vrijheid van toegang tot internet, het respect voor de intellectuele rechten, het recht op vrijheid van meningsuiting en -verspreiding, de afwezigheid van censuur, het respect voor de persoonlijke levenssfeer en het telecommunicatiegeheim, en de vrijheid van elektronische handel.

Dit arrest onderstreept hoe belangrijk het is ervoor te zorgen dat de internetproviders een neutrale rol spelen in de transmissie van informatie, en herinnert eraan dat de juridische en economische verantwoordelijkheid voor de strijd tegen het illegaal downloaden van gepirateerd werk niet alleen aan de internetproviders mag worden overgelaten.

Belgacom en Scarlet wijzen er niettemin op dat de problematiek van het illegaal downloaden hun aandacht blijft vasthouden.